اگر پزشک نسبت به عملکرد مناسب غده تیروئید شما مشکوک باشد، ممکن است یک سری آزمایش خون را برای بررسی بیشتر تجویز کند. این آزمایشها بهمنظور اندازهگیری میزان هورمونهای تولید شده توسط غده تیروئید انجام میشوند که شامل آزمایشهای T3، T3RU، T4 و TSH هستند. لازم به ذکر است که غده تیروئید اندام کوچکی است که در قسمت جلویی و پایین گردن قرار دارد و نقش مهمی در تنظیم فرآیندهای مختلف بدن از جمله متابولیسم، تولید انرژی و خلقوخو دارد. غده تیروئید مسئول تولید دو هورمون اصلی ترییدوتیرونین (T3) و تیروکسین (T4) است. تولید ناکافی این هورمونها میتواند منجر به علائمی مانند افزایش وزن، خستگی و افسردگی شود که به این حالت کمکاری تیروئید میگویند. تولید بیش از حد هورمونهای تیروئید نیز میتواند منجر به علائمی مانند کاهش وزن، اضطراب شدید، لرزش و سرخوشی شود که به این حالت پرکاری تیروئید گفته میشود. وقتی پزشک درمورد میزان هورمون تیروئید شما مشکوک است، معمولا آزمایشهای غربالگری مانند آزمایش T4 یا هورمون محرک تیروئید (TSH) را تجویز میکند و در صورت مشاهده نتایج غیرطبیعی از آزمایشهای غربالگری، ممکن است آزمایشهای بیشتری را برای تعیین علت بیماری تجویز کند.
بهمنظور آماده شدن برای آزمایش بررسی عملکرد تیروئید نیازی به انجام کار خاصی ندارید ولی درصورتیکه طبق دستور پزشک متخصص، آزمایشهای خون دیگری نیز تجویز شود، ممکن است نیاز باشد چندین ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید. در صورت لزوم، درمورد هرگونه دستورالعمل خاصی که باید انجام دهید، به شما اطلاع داده خواهد شد. در غیر این صورت، قبل از آزمایش نیازی به پیروی از دستورالعمل خاصی نخواهید داشت. قبل از نمونهگیری خون بهمنظور انجام آزمایش، پزشک را درمورد داروهای مصرفی خود مطلع کنید. همچنین، در صورت بارداری به پزشک خود اطلاع دهید. داروهایی که مصرف میکنید و بارداری ممکن است بر نتایج آزمایش شما تأثیر بگذارند.
نتایج آزمایشهای T4 و TSH
آزمایشهای TSH و T4 دو آزمایش رایج بررسی عملکرد تیروئید هستند. در اغلب موارد، ابتدا آزمایش TSH انجام میشود زیرا بهترین راه ارزیابی اولیه عملکرد تیروئید است. این آزمایش تعیین میکند آیا فرد دچار پرکاری (هایپرتیروئیدیسم) یا کمکاری (هیپوتیروئیدیسم) تیروئید است یا خیر. آزمایش T4 به آزمایش تیروکسین معروف است. میزان بالای T4 نشاندهنده پرکاری تیروئید است. علائم پرکاری تیروئید شامل اضطراب، کاهش وزن ناخواسته، لرزش و اسهال است. بخش زیادی از T4 در بدن به پروتئین متصل است و تنها بخش کوچکی از آن به پروتئین متصل نبوده و T4 آزاد نام دارد. فرم آزاد T4 بهراحتی برای استفاده در بدن در دسترس است. گاهی همراه با آزمایش T4، میزان T4 آزاد نیز بررسی میشود. بهطور معمول، هر دو آزمایش T4 و TSH بر روی نوزادان تازه متولد شده نیز برای شناسایی غده تیروئید کمکار انجام میشود. اگر کمکاری تیروئید مادرزادی درمان نشود، میتواند منجر به نقص در رشد شود.
نتایج آزمایش T3
آزمایش T3 میزان هورمون ترییدوتیرونین را اندازهگیری میکند. آزمایش T3 معمولا زمانی تجویز میشود که آزمایشهای T4 میزان بالایی از این هورمون را نشان دهند. مقادیر بالای غیرطبیعی T3 معمولا نشاندهنده وضعیتی به نام بیماری گریو است. این بیماری یک اختلال خودایمنی همراه با پرکاری تیروئید است. درصورتیکه آزمایش خون شما نشاندهنده پرکاری تیروئید باشد، ممکن است پزشک برای ارزیابی بیشتر، درخواست آزمایش جذب تیروئید یا سونوگرافی داشته باشد. اگر نتایج اسکن، طبیعی باشد، پزشک احتمالا دارویی برای تنظیم فعالیت تیروئید تجویز خواهد کرد و در ادامه نیز آزمایشهای عملکرد تیروئید بیشتری برای اطمینان از اثربخشی دارو انجام خواهند شد. این آزمایشها مشکلات ساختاری و فعالیت غده تیروئید و نیز وجود هرگونه تومور مشکلساز را ارزیابی میکنند. اگر در معاینه فیزیکی گردن، یافتههای غیرطبیعی تشخیص داده شود، ممکن است سونوگرافی نیز لازم باشد. اگر نتایج سونوگرافی ناهنجاریهایی را نشان دهد، پزشک ممکن است نمونهبرداری از بافت تیروئید را نیز تجویز کند.
